Vesti
Religija

Danas je Mitrovdan

Srpska pravoslavna crkva slavi dan Svetog velikomučenika Dimitrija, koji je u narodu poznatiji kao Mitrovdan. Ovaj veliki praznik je gradska slava Kosovske Mitrovice.
Danas je Mitrovdan
Ilustracija (Foto SPC)

Ovaj datum se u narodu označava i kao hajdučki rastanak, i doba godine kada počinje zima. U srpskom narodu Mitrovdan je jedna od većih slava, krsno ime nekih esnafa i dan održavanja zavetine u mnogim mestima.

Sveti velikomučenik Dimitrije Solunski, koga starokalendarske pravoslavne crkve slave 8. novembra, rođen je u Solunu u 3. veku nove ere, gde je postavljen na očevo mesto za vojvodu.

Zadatak mu je, takođe, bio da progoni hrišćane. Međutim, on ih je štitio i zato bio osuđen na smrt. Izboden je kopljima od strane rimskih vojnika početkom 4. veka.

Crkveni istoričari nisu saglasni oko toga da li život ovog svetitelja treba locirati u Solun ili Sremsku Mitrovicu, rimski Sirmijum, jer najstariji dokumenti koji su sačuvani potiču tek iz 8. veka.

Prema jednom tumačenju, mučenik je pogubljen u Sirmijumu, a ostaci preneti u Solun, nakon osvajanja Srema od varvara. Grci su već 413. podigli u Solunu baziliku u kojoj su se čuvale mošti Svetog Dimitrija. Grad je sačuvan, po predanju, od zemljotresa, bolesti, opsada. Sveti Sava Srpski, kako beleži Domentijan "dođe u solunski grad i pokloni se svetom velikom čudotvorcu Dimitriju i celiva njegovu časnu ruku".

Svetog Dimitrija posebno slave, pored Grka, Rusi i Srbi. Kod Rusa je njegov kult počeo da se širi još u 12. veku. Oni su ga 1581. izabrali za zaštitnika Sibira. Njegov praznik je jedan od najvećih praznika u Ruskoj crkvi.

U Srpskoj crkvi je njemu posvećeno preko 120 hramova. Sremska Mitrovica ga naročito proslavlja, a na njenom grbu nalazi se od 1388. godine.

Solunski hrišćani Dimitrija su tajno sahranili. Na mestu njegovog groba kasnije je podignuta crkva i proglašen je zaštitnikom grada Soluna.

Po predanju, Dimitrijev grob odisao je bosiljkom i smirnom, te je zato nazvan Mirotočivi.

I danas se veruje u lekovitost njegovih moštiju. Crkveni spisi navode da je potom sveti Dimitrije "bdeo nad svojim gradom i spasavao ga zemljotresa i drugih nesreća".

Na Mitrovdan, čuveni hajdučki rastanak iz narodnih pesama, običaj je da se otpuštaju sluge kojima je istekao ugovor i iznajmljuju novi. Mnogobrojne su srpske porodice koje danas slave svoju krsnu slavu.

Ako pada sneg, kaže se da je Sveti Dimitrije došao na belom konju, ako je oblačno čeka nas topla zima. Ako je vedro, po narodnom verovanju, zima pred nama je oštra.



Ostale vesti

Goraždevac kum slave grada Bijeljina
Delegacija iz Goraždevca boravila je u Bijeljini koja je obeležila gradsku slavu Svetog Pantelejmona. Kum slave bio je Miloš Dimitrijević, predsednik Privremenog organa opštine Peć.
  • 10.08.2022
U Lepini obeležen praznik Svetog Pantelejmona
U seoskoj crkvi u Lepini obeležen je praznik posvećen Svetom Pantejlemonu. Meštani su se okupili na svetoj liturgiji, a potom je prerezan i slavski kolač.
  • 09.08.2022
Proslavljena Sveta Petka u Straži
Pred više desetina vernika u novobrdskom selu Straža obeleležena je seoska slava Sveta Petka, ujedno i hramovna slava lokalne crkve koja je sagrađena još u 14. veku, u vreme uspona srednjevekovnog grada Novog Brda, čuvenog po rudnicima srebra i zlata.
  • 08.08.2022
Obeležena Sveta Petka u Lapljem Selu
Liturgijom, litijom i rezanjem slavskog kolača, u crkvi Svete Petke u Lapljem Selu proslavljen je praznik posvećen ovoj svetiteljki. Sveta Petka se proslavlja kao krsna i seoska slava.
  • 08.08.2022
Danas je Trnova Petka

Srpska pravoslavna crkva proslavlja Svetu velikomučenicu Paraskevu Rimljanku, poznatiju kao Trnova Petka. Svetica je veoma poštovana u našem narodu. U Lapljem Selu danas se proslavlja seoska slava.

  • 08.08.2022
Danas je Blaga Marija, zaštitnica žena

Srpska pravoslavna crkva slavi danas spomen na Mariju Magdalenu, u narodu poznatu kao Blaga ili Blažena Marija. Svetica je veoma poštovana, posebno među ženama.

  • 04.08.2022