Vesti
Društvo

Ribnjak koji je proizvodio 100 tona ribe godišnje zarastao u travu

Na samo 13 kilometara od Gračanice i 10 kilometara od Lipljana nalazi se Radevo. U periodu od 1938. do 1945. godine bilo je centar istoimene opštine. Selo je nekada imalo i zemljoradničku zadrugu, a do poslednjeg rata je širom Kosova i regiona bilo poznato po ribnjaku, koji je tu izgrađen 1961. godine. Danas, u ovom malom multietničkom mestu ima samo pedesetak domaćinstava, a ribnjak je zarastao u trsku i korov.
Ribnjak koji je proizvodio 100 tona ribe godišnje zarastao u travu
U trsku i travu zarasli ribnjak u Radevu (Foto Kim)

Ribnjak problem za aerodrom?

U godišnjem izveštaju kosovskog Organa civilnog vazduhoplovstva (ACV) za 2013. godinu pominje se ribnjak u Radevu kao potencijalno stanište raznih vrsta ptica. Budući da se nalazi na samo 450 metara od aerodroma, nadležni su strahovali da eventualni „ptičiji udar“ može ometati vazduhoplovne operacije.

Predstavnici ACV-a su održali sastanak sa nadležnima iz Ministarstva za okolinu i prostorno planiranje (MOPP) i zvaničnicima MAP „Adem Jašari“, u vezi proglašenja ribnjaka Radevo zaštićenom zonom od strane MOPP.

Na tom sastanku odlučeno je da se angažuju stručnjaci za datu oblast (ornitolozi) koji su da procenili mogući uticaj ribnjaka na rad aerodroma. Stručni izveštaj ACV-a dostavljen je kasnije predstavnicima MOPP.

Močvarno područje u ataru sela Radevo i Ence je Vlada Kosova u martu 2014. godine stavila pod zaštitu kao prostornu celinu zbog posebnih prirodnih vrednosti i karakteristika poput ornitoloških, ihtioloških, hidrogeoloških, botaničkih i pejzažne zone. To područje obuhvata površinu od 109 hektara i nalazi se na teritoriji opština Gračanica, Lipljan i Kosovo Polje.

„Na samom ribnjaku, okolnim vlažnim livadama i ostacima Batuskog blata se redovno na seobi ili zimovanju viđaju gotovo sve vrste čaplji, od kojih neke u većem broju“, zabeležio je leta 1998. izvesni Ratko Nikolić. O prisustvu mešovite kolonije čaplji na ovom delu Kosova uz Sitnicu nesumnjivo govore podaci Marčetića i Andrejevića (1960).

Stanovnici Radeva napuštaju zavičaj i odlaze, pre svega iz ekonomskih razloga i besperspektivnosti za mlade ljude, kazao je za RTV Kim predsednik sela Slaviša Jovanović.

On je svestan da je Radevo nekada živelo od ribnjaka, osnovanog 1961. godine u sklopu živinarske farme iz Lipljana, na površinu od 105 hektara.

„Meštani Radeva se uglavnom bave poljoprivedom. Dok je ribnjak funkcionisao, veliki broj stanovnika je bio zaposlen. Želeli bismo da ponovo počne sa radom. Tako bi narod ostao i imao bolju budućnost“, smatra Jovanović.

Akvakultura je na Kosovu ustanovljena početkom šezdesetih godina prošlog veka, zahvaljujući upravo ribnjaku za šarane u Radevu. Nakon njega, izgrađivani su ribnjaci za pastrmku u Istoku, Zubinom Potoku, kao i nekoliko mini ribnjaka u drugim delovima Kosova. U radevački ribnjak su 1987. godine uložena značajna sredstva kako bi se sredili bazeni, cevni sistem i inkubatori za razmnožavanje koji, nažalost, nikada nisu korišćeni.

Proizvodnja ribe u ovom ribnjaku tokom osamdesetih godina dostigla je godišnje 80 tona ribe za tržište i 30 do 50 tona različitih vrsti za dalji razvoj akvakulture i poribljavanje vodenih izvorišta.

Meštanin Radeva Slobodan Joksimović (74) je u svojim srednjoškolskim danima bio čuvar ribnjaka. Pamti da se riba prodavala na vagone, najviše u Makedoniji. Radevački šaran je osvajao medalje za kvalitet na takmičenjima.

„Ribnjak se sastoji od šest jezera, pet za tov, dok je jedno jezero bilo matičnjak. Kvalitet vode, ali i mulj, odgovarao je uzgoju šarana koji je dostizao težinu do 2,5 kilograma za jednu sezonu. Riba se hranila četiri meseca, od maja do avgusta, nakon čega se lovila i izvozila - do deset vagona u toku sezone. Hranjena je otpadom od kukuruza i pšenice, nije bila potrebna kvalitetnija hrana“, seća se Joksimović.

Novica Ilić (85) iz susedne Lepine radio je na ribnjaku šest godina. Kako je kazao za RTV Kim, njegove obaveze su bile prihranjivanje ribe i sprečavanje ribokradica.

„Posao na ribnjaku nije bio težak, ali je ipak bilo dosta obaveza. Riba je morala da se hrani, a 105 hektara treba obići. Pecanje nije bila dozvoljeno ni tih godina, kao ni sada. Žalosno je što ribnjak više nije u funkciji“, rekao je Ilić.

Ribnjačka jezera su snabdevana vodom iz Vrela, Sitnice i sa Goleša. Nekada odlično organizovan i profitabilan, ribnjak je danas prepušten travi.

„To je bila voda koja je odgovarala šaranu, bogata kiseonikom. Ako nema dovoljno vode, šaran ostaje na površini. Pamtim da smo tada morali iz čamaca da lupamo po površini jezera kako bi u preostaloj vodi bilo dovoljno vazduha. Pravili smo talase“, priseća se Novica svojih radnih dana.

Narod je nekada, kako nam je kazao Slobodan Joksimović, dolazio sa svih strana u Radevo da bi kupio šarane. Kao i Jovanović, i on se nada da radevački ribnjak može da se uredi i da se u njemu ponovo krene sa proizvodnjom. Objektom trenutno gazduje Kosovska agencija za privatizaciju (KAP), a usled značajnog uništavanja infrastrukture, nedostatka finansijskih sredstava i nedefinisanja njegovog pravnog statusa ovaj itekako vredan resurs uopšte se ne koristi.

 



Ostale vesti

Dimkić: Isticanje vode sa jalovišta nije uzrokovalo zagađenje Ibra
Isticanje otpadnih voda sa jalovišta flotacije Kopaonik-Leposavić, Rudarsko-metalurško-hemijskog kombinata (RMHK) Trepča od pre nekoliko dana, prema analizama stručnih službi, nije uticalo na kvalitet reke Ibar. Takođe, izvršena je sanacija oštećenog dela, radi se na dodatnom ojačavanju i za dva do tri dana očekuje se ponovno pokretanje proizvodnje u flotaciji u Leposaviću, saopštio je danas generalni direktor Trepče Jovan Dimkić.
  • 21.01.2021
Predstavljeni prioriteti švedskog predsedavanja Oebs-om

Švedska ambasadorka Karin Hernmark i vršilac dužnosti šefa Misije Oebs-a na Kosovu Kilian Vahl predstavili su danas u Prištini prioritete švedskog predsedavanja Organizacijom za evropsku bezbednost i saradnju za 2021. godinu.

  • 21.01.2021
Počela dezinfekcija poplavljenih mesta
Opština Gračanica počela je danas sa dezinfekcijom nedavno poplavljenih mesta u cilju prevencije i suzbijanja eventualne pojave zaraznih bolesti.
  • 21.01.2021
Hoti: Ove godine završetak investiranja na Brezovici

Odlazeći kosovski premijer Avdulah Hoti izjavio je da tokom 2021. godine očekuje završetak investiranja u centar Brezovica prema Vašingtonskom sporazumu, čime bi postao centar za turističku rekreaciju, prenosi RTS.

  • 20.01.2021
Predata prva tužba protiv NATO zbog osiromašenog uranijuma
U Višem sudu u Beogradu podneta je prva tužba protiv NATO u ime oficira, vojnika, policajaca i ratnih rezervista obolelih od kancera, a koji su boravili na Kosovu tokom NATO bombardovanja SR Jugoslavije, prenosi Tanjug. 
  • 20.01.2021
Za izlazak sa Kosova na Merdaru čeka se oko 5 minuta
Zadržavanja vozila na prelazu Merdare iz pravca Kosova nisu duža od 3 do 5 minuta.
  • 20.01.2021