Vesti
Društvo

Gračanica: Poštovanje Zakona o upotrebi jezika uz brojne izazove

Iako je Opština Gračanica u vezi sa primenom Zakona o upotrebi jezika dobro ocenjena, problemi postoje. Nedovoljan broj prevodilaca u ovoj lokalnoj samoupravi je samo jedan od njih, kaže kontakt osoba za jezička pitanja u Opštini Gračanica Aleksandar Todorović.
Gračanica: Poštovanje Zakona o upotrebi jezika uz brojne izazove
Opština Gračanica (Foto Kim)

 Prema izveštaju "Upotreba jezika u opštinama Gračanica, Obilić i Lipljan" koje je objavio Forum za razvoj i multietničku saradnju (FDMC), Opština Gračanica poštuje Zakon o upotrebi jezika na svim nivoima, u meri u kojoj je to tehnički i materijalno izvodljivo.

To potvrđuje i kontakt osoba za jezička pitanja u Opštini Gračanica Aleksandar Todorović, koji je kazao da je ova opština, kada je upotreba jezika u pitanju, dobro rangirana.

„Opština Gračanica se trudi da, u skladu sa mogućnostima, u najboljoj meri primenjuje Zakon o upotrebi jezika. Građani su na prvom mestu. Centar za usluge građanima je na raspolaganju svim osobama i omogućuje im da na maternjem jeziku blagovremeno I efikasno dobiju svaku uslugu“, kazao je Todorović.

"Građani na prvom mestu, na drugom problemi"

Problem u Opštini Gračanica predstavlja nedovoljan broj prevodilaca i lektora. Todorović ističe da je takvo stanje posledica poslednjeg popisa stanovništva, po kome ukupan broj stanovnika opštine Gračanica iznosi nešto više od 10.000. Kako je to upola manje od realnog broja, popisni rezultat je rezultirao cenzusom na osnovu kog su centralne vlasti odredile broj civilnih službenika koji će biti zaposleni u lokalnoj samoupravi.

„Nadamo se da ćemo posle popisa koji je predviđen za 2021. godinu, a koji će verovatno dati realniju sliku broja stanovnika u opštini Gračanica, dobiti i mogućnost za upošljavanje dodatnog broja službenika i samim tim rešiti ovaj problem oko nedostatka pevodilaca i lektora“, istakao je Todorović.

Do skoro je u ovoj opštini problem predstavljalo i pristizanje dopisa sa centralnog nivoa isključivo na albanskom jeziku. Međutim, prema Todorovićevim rečima, tu ima pomaka, pa sada ti dopisi uglavnom stižu na oba službena jezika.

Pozitivna stvar u ovoj lokalnoj samoupravi je da se, kada je to moguće, organizuju kursevi srpsko-albanskog jezika, gde radnici ove institucije ukoliko žele, mogu besplatno učiti jezik koji je u službenoj upotrebi na Kosovu.

U Opštini Gračanica, pored srpskog i albanskog, u službenoj upotrebi je i romski jezik.

„Po tom pitanju smo prethodnih godina, u zavisnost od donatora, imali mogućnost da angažujemo dva prevodioca za romski jezik. Međutim, problem uzrokuje nedostatak finansijskih sredstava“, kazao je Todorović.

"Učenjem jezika do prevazilaženja barijera"

Poznavanje albanskog, srpskog i engleskog jezika, ukoliko živite na Kosovu, može biti samo plus, tvrdi Dušan Borisavljević iz Omladinskog saveta Gračanica. Organizovanje fakultativnih kurseva na teritoriji ove opštine bi, prema njegovom mišljenju, doprinelo prevazilaženju jezičkih barijera.

„Sve što se radi u cilju osposobljavnja i usavršavanja ljudi, ali i službenika, doprineće boljem funkcionisanju, boljoj informisanosti, boljoj pokretljivosti stanovništva. Znamo da se mnogo ljudi ustručava da ode negde gde ne zna jezik. To bi bio jedan od načina da se premosti ta prepreka, ta jezička barijera i svi bi imali koristi. Imamo nedovoljno prevodilaca i ljudi koji znaju oba jezika, kako u međunarodnim organizacijama, tako i nevladinim, gde se ja krećem. Neko od mladih ljudi ko bi znao ova tri jezika, sigurno bi mogao da nađe posao“, smatra Borisavljević.

Iako po Zakonu o upotrebi jezika, srpski i albanski jezik imaju istu težinu, Borisavljević kaže da u praksi to nije slučaj. Na lokalnom nivou je ovaj zakon donekle i ispoštovan, tvrdi on, dodajući da na centralnom postoje veliki problemi.

„Te nepravilnosti i problemi se ne prijavljuju povereniku za jezike. Saznali smo da je u toku prošle godine bilo samo 8 ili 9 prijava za nepoštovaje upotrebe jezika. Što je minimum, čak i za zemlje gde je to na najboljen nivou. Smatram da je naša velika greška što ne znamo na koji način i kome treba da se obratimo kada je u pitanju nepoštovanje jezika“, rekao je Borisavljević.

Poznavanje albanskog neophodno za posao

Stanovnici sa teritorije opštine Gračanica uglavnom ne govore albanski jezik. Međutim, oni sa kojima smo razgovarali, navode da bi učenje istog bilo jako korisno.

„Okruženi smo Albancima. Kako bi se sporazumeli sa njima, neophodno je poznavanje jezika. Naravno da bih učila albanski“, rekla je Valentina Stević iz Batusa.

„Vrlo slabo govorim albanski jezik, želim da naučim, ali nemam baš prilike za to. Najveći problem ovde jeste jezička barijera. Verujem da većina mojih vršnjaka, ali i starijih i mlađih ljudi, oseća pritisak zato što ne može da razgovara sa Albancima, jer sve više Albanaca ne govori srpski“, naveo je Stefan Milić iz Čaglavice.

„Ja ne bih učila albanski jezik, s obzirom da imam 56 godina. Ali, zbog konkurentnosti na tržištu rada, mislim da svako ko hoće da živi ovde svakako treba da uči jezik. Objektivno, ima malo posla isključivo u srpskoj sredini. Svako ko bi hteo da radi u Prištini, ili nekim drugim institucijama, trebalo bi da zna jezik“, smatra Viktorija Živković iz Batusa.

U izveštaju "Upotreba jezika u Opštinama Gračanica, Lipljan i Obilić" koji je objavio Forum za razvoj i multietničku saradnju (FDMC) u nizu preporuka navedeno je i "učenje jezika okruženja kao deo obaveznog obrazovanja". Međutim, “kako zbog celokupne političke situacije nije moguće da se preporuka sprovede u bliskoj budućnosti, privremeno rešenje bi bilo neformalno učenje jezika u svakoj opštini na Kosovu”, stoji u ovom izveštaju koji je urađen u okviru projekta “Demokratsko krstarenje lokalnom upotrebom jezika” uz podršku Evropskog fonda za demokratiju.



Ostale vesti

Od 1. juna normalizacija međugradskog saobraćaja
Gradski i međugradski prevoz biće normalizovani sa početkom treće faze ublažavanja mera, dok će pravilnik o obavezama prevoznika, kao i putnika biti objavljen na dan stupanja na snagu nove faze 1. juna, potvrdio je za KoSSev portparol kosovskog ministarstva zdravlja, Faik Hoti.
  • 30.05.2020
Javni puls: Problemi isti, ali raste poverenje u institucije
Najveći probelemi na Kosovu su nezaposlenost, korupcija i siromaštvo, smatraju građani Kosova.
  • 30.05.2020
Izmenjeno pravilo za pomoć od 100 evra
Sto evra pomoći od države moći će da dobiju svi punoletni državljani Srbije koji imaju ličnu kartu ili je izvade do datuma isteka prijave za pomoć 5. juna.
  • 29.05.2020
Kosovo izdvaja 1,3 milijarde evra za oporavak privrede
Oko 1,3 milijarde evra ulaganja u privredu putem zajma i fiskalnih podsticaja za narednih pet godina je predviđeno paketom Ministarstva Kosova za finansije za ekonomski oporavak od pandemije.
  • 29.05.2020
Srbin sa Kosova traži nadoknadu od KFOR-a zbog baze na svom zemljištu
Dragan Mihajlović iz Novog Sela Mađunskog kod Vučitrna najavljuje protest ispred kapije komande KFOR-a u Prištini jer je, kako tvrdi, ova vojna misija na delu njegovog imanja sagradila bazu, a već šest godina mu za to ne plaća nikakvu nadoknadu.
  • 29.05.2020
Šarčević: Od 1. juna dozvoljene đačke ekskurzije
Od prvog juna mogu da se organizuju đačka putovanja, rekao je za Nova.rs ministar prosvete Mladen Šarčević. On je precizirao da će maturanti, ukoliko su imali predviđena putovanja u inostranstvo, morati da ih zamene nekom destinacijom u Srbiji.
  • 28.05.2020