Vesti
Drugi pišu

Kud se dede Metohija?

Kako piše Petrit Imami u knjizi „Srbi i Albanci kroz vekove“, tokom Drugog svetskog rata, postojao je sukob između Albanaca kvislinga-nacionalista i antifašista. Fadilj Hodža kao odgovor na zloupotrebu Prizrenske lige iz 1878, u listu KPJ Sloboda (1943) najavljuje: „Narodi Kosova i Metohije, organizovaće konferenciju, možda ne u Prizrenu, koja će imati veću važnost nego ona 1878. g. (Imami, 2016: 469)“. 
Kud se dede Metohija?
Stefan Surlić (Foto N1)

Ova, Bujanska konferencija, nastala kao odgovor na Drugu prizrensku ligu, kasnije je u krugovima KPJ najviše osporavana zbog rečenice: „Kosovo i Dukađin/Metohija je kraj koji je naseljen najvećim delom šiptarskim narodom, a koji kao i uvek, tako i danas – želi da se ujedini sa Šipnijom(470)“.

Autonomna oblast Kosovo i Metohija stvorena je već 1945. da bi godinu dana kasnije bila potvrđena i u Ustavu. Ustavnim rešenjem iz 1963. proširene su autonomne nadležnosti pokrajine „Kosovo i Metohija“. Iz zvaničnom naziva, pojam Metohija se gubi tek Ustavom SFRJ iz 1974. kada se pokrajina iako i dalje u sastavu SR Srbije, suštinski izdiže na nivo ravnopravne federalne jedinice. Sa dolaskom Miloševića na vlast, autonomija Kosova se svodi na ovlašćenja Ustava iz 1963. i u zvanični naziv se vraća odrednica Metohija. Derogiranje nadležnosti od većine Albanaca i njihovih predstavnika shvaćeno je kao akt ukidanja autonomije. Kasnije iskustvo sukoba i represije od strane državnog aparata dovelo je do uvreženog mišljenja kod albanske populacije da je pojam „Metohija“ uvredljiv jer je „nametnut od strane Miloševića“. Istorijski posmatrano Metohija je mnogo stariji pojam, grčkog porekla koji označava množinu za „manastirsko imanje“.

Nedavni napad na novinarku RTK2 postavlja pitanje da li je upotreba odrednice Metohija nužno politički stav? Kao što je već istaknuto sam pojam ne sadrži nikakvo uvredljivo značenje, a ujedno je istorijski i geografski utemeljeno njegovo korišćenje. Srbi koji žive ili potiču iz Metohije imaju puno pravo da koriste svoj geografski toponim, kao što to čine Albanci iz oblasti koju nazivaju „Dukagjinit“. Međutim, statusni spor između Beograda i Prištine usložnjava interpretaciju i uvodi pojam u konfliktnu ravan. „Kosovo i Metohija“ je u skladu sa Ustavom Srbije iz 2006. zvaničan naziv pokrajine sa predviđenom suštinskom autonomijom. S druge strane „Kosovo“ je naziv za nezavisnu državu, celokupnu teritoriju uključujući i region Metohiju po Ustavu koji su vlasti Prištine usvojile 2008.

U odsustvu finalnog sporazuma, upotreba jednog od dva pojma u pogrešnom društvu, sredini ili mediju nas podseća na Nectar reklamu „nije svejedno“. Antagonizmi između Srba i Albanaca reflektuju se na svakodnevni život i danas određuju sudbinu jedne novinarke, a sutra bilo koga od nas. U Srbiji se zvanično pominjanje Kosova uz izostavljanje Metohije od nacionalnih dušebrižnika tumači kao neprijateljski i antipatriotski stav. S druge strane, neki od albanskih predstavnika često svojim međunarodnim prijateljima sugerišu da, uprkos standardizovanom nazivu, na engleskom upotrebljavaju pojam „Kosova“ jer „Kosovo ima i suviše srpski prizvuk“.

Niti će neko biti veći Albanac ako svim silama napadne upotrebu pojma Metohija, niti će biti manji Srbin ako pri pominjaju Kosova izostavi Metohiju. Metohija je nesporno istorijski, geografski i pravno-politički utemeljen pojam, a negativna osećanja koja budi njegova (ne)upotreba proporcionalna su stepenu naše spremnosti na toleranciju i razumevanje. Imajmo to u vidu pre bilo kakvog epohalnog sporazuma.



Ostale vesti

Agencija pokreće postupak protiv šest funkcionera zaposlenih na Kosovu
Osim što je gradonačelnik Severne Mitrovice, Goran Rakić ima još dve funkcije u srpskim institucijama na Kosovu, kao i imovinu i prihode koje nije prijavio beogradskoj Agenciji za borbu protiv korupcije. U Agenciji proveravaju da li su Rakić i još pet funkcionera na Kosovu prekršili zakon nakon čega bi mogli da budu sankcionisani, saznaje CINS.
  • 30.05.2020
Neprovereni navodi o smrti Srbina sa Kosova u Libiji
Telo plaćenika pronađeno je južno od Tripolija, prenela je Anadolija pozivajući se na zvanične izvore u Libiji. Neki od vodećih kosovskih medija, između ostalih i javni servis, su s druge strane vođeni neproverenim informacijama sa Tvitera preneli i to da je reč o Srbinu sa Kosova, koji je učestvovao i u sukobima 1999. godine, objavljujući između ostalog fotografiju Tibora Cerne, pripadnika Vojske Jugoslavije koji je nastradao tokom bitke na Košarama
  • 27.05.2020
Izjava Škeljzena Gašija iz Samoopredeljenja o ubistvu oko hiljadu nedužnih Srba ima težinu jer je to prvi put da dolazi iz neke od jačih albanskih partija, piše beogradska Politika.
  • 02.05.2020
Dvostruki policijski čas kao dobar naslov u teatru apsurda
Narodno pozorište u Prištini sa sedištem u Gračanici je institucija Ministarstva kulture i informisanja Vlade Republike Srbije i u svom radu se u potpunosti i isključivo rukovodi regulativama i instrukcijama vlade u Beogradu i svog resornog ministarstva, što važi i za slučaj pandemije virusa korona.
  • 23.04.2020
Vaskrs utrnulog sveta
Etnička izolovanost, strah od drugoga i formiranje geta već 20 godina su način života i model opstanka za Srbe na Кosmetu.
  • 20.04.2020
Kurtija kritikuju zbog saradnje sa Srbima tokom pandemije
Stranke i mediji bliski Hašimu Tačiju kritikuju odlazeću vladu Aljbina Kurtija, posebno zbog mera u srpskim sredinama tokom pandemije, piše Dojče Vele.
  • 11.04.2020